محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
206
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
نشان داد كه از بزرگترين دريانوردان عصر خود است و در جنگها و حملات دريايى از همه مجربتر ؛ چنان كه دوزى او را بزرگترين راهزنان دريايى آن عصر شمرده است و مىگويد دو چيز سبب اشتهار مجاهد شد : جنگهاى او در سردانيه و سواحل ايتاليا و حمايتش از اهل ادب . « 20 » با آنكه ابن حيان از ستايندگان اوست ولى از انتقادهاى خود بىنصيبش نگذاشته است . مىگويد مجاهد در اواخر عمر در اعمال خود دچار نوعى تناقض شده بود . گاه اظهار زهد و پرهيز مىنمود و از هر باطلى دورى مىجست ، گاه نيز عنان نفس رها مىكرد و از هيچ لهو و لذتى خوددارى نمىنمود و از خواب مستى سر برنمىداشت . در اين زمينه شبيه ديگر امراى طوايف بود . « 21 » مجاهد العامرى چنان كه گفتيم ابو الجيش كنيه داشت و در بعضى روايات ابو الحسن ، و از القاب خلفا به الموفق بسنده كرده بود . « 22 » 3 مجاهد العامرى فرزندش على را در مملكت دانيه و جزاير جانشين خود ساخت . على ، اقبال الدوله لقب داشت . پيش از اين در باب اسارت او در ايام كودكىاش در جنگ سردانيه و بازگشتنش پس از ساليان دراز از اسارت سخن گفتيم . چون على از اسارت بازگرديد جوانى بود كه صفات و خصال رومى داشت و به زبان ايشان سخن مىگفت . پدرش او را به اسلام بازگردانيد و به او علم آموخت تا براى جانشينىاش آماده گردد . مجاهد پيش از آنكه پسر بزرگ خود على را از اسارت برهاند برادر كوچك او حسن را كه سعد الدوله لقب داشت به ولايتعهدى برگزيده بود . چون على بازآمد
--> ( 20 ) . 3 . p , III . V , engapsE'd snamlusuM sed . tsiH : yzoD ( 21 ) . ابن بسام : الذخيره ، قسمت سوم ( نسخهء خطى ) ، برگ 5 الف . ( 22 ) . ابن الاثير : الكامل ، ج 9 / ص 10 . و نيز ياقوت : معجم الادباء ، تحت كلمهء دانيه .